Η περιοχή του Ελαιώνα γνωστή από την αρχαιότητα με τα ίδιο τοπωνύμιο, καταλαμβάνει κεντρική περιοχή του οικιστικού ιστού της Πρωτεύουσας (απέχει 3 χλμ. από την Ομόνοια). Συνδέει τις ανατολικές με τις δυτικές συνοικίες της Αθήνας, πρόκειται για την περιοχή με τη μακροβιότερη βιομηχανική ιστορία.
Η περιοχή [1] μπορεί να χαρακτηριστεί ως η ά-κτιστη ζώνη της Αθήνας. Εξαιτίας του βιομηχανικού της χαρακτήρα (μόλυνση, θόρυβος κ.λπ. ) έως τώρα δεν θεωρείτο περιοχή προς εκμετάλευση με αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα της περιοχής να έχουν μείνει άκτιστα/ά-κτιστα[2]. Αυτό δεν άργησε να αντιστραφεί αφού οι μεγάλες εκτάσεις γης σε πολύ χαμηλές τιμές έγιναν ελκυστικές για τη κτηματαγορά όπου δε θα αφήσει τίποτα άκτιστο[3]. Προς το παρόν έχουν δημοσιοποιηθεί ότι θα δημιουργηθούν στη περιοχή εκτός από το γήπεδο του Παναθηναικού, εμπορικά κέντρα κ.λπ.
Με αφορμή τα παραπάνω το Δίκτυο Νομαδική Αρχιτεκτονική προτείνει μία σειρά δράσεων. Τα θεωρητικά κυρίως ερωτήματα που έχει σκοπό να θέσει είναι το πως μπορεί ο αρχιτέκτονας με τα εργαλεία που διαθέτει να υποστηρίξει το ά-κτιστο χωρίς να αυτοαναιρείται, τι και αν πρέπει να παραμήνει ά-κτιστο, για ποίο λόγο, ποίες νέες συνθήκες χρήσης και κατοίκισης του ά-κτιστου δημιουργούνται; Η πρόταση εντάσσεται στην κατηγορία εργαστήριο και περιλαμβάνει τρία στάδια εργασίας:
1. Είναι ο εντοπισμός των ά-κτιστων τμημάτων του Ελαιώνα και η σημασιοδότησή τους -υπογράμμιση τους in situ μέσα από μία διαδρομή-δράση στο έδαφος της.
2. Η έκθεση της καταγραφής της δράσης στο Bυζαντινό μουσείο.
3.Η δημιουργία μιας πολυδιάστατης πλατφόρμας διαλόγου, προβληματισμού και προτάσεων στο χώρο της έκθεσης με αφορμή την in-situ δράση. Η εγκατάσταση θα αποτελείται από τραπέζι, καρέκλες, αρχειακό υλικό, υλικό από το Παρατηρητήριο κατοίκισης. Θα συμμετέχουν κάτοικοι[4], αρχιτέκτονες, κοινωνιολόγοι, εικαστικοί, θα θέτει θέματα και θα αναζητεί προτάσεις σχετικά με τη περιοχή και το ά-κτιστο. Παράλληλα στο blog θα μπορεί κάποιος-α να συμμετέχει on line.
[1] το Δίκτυο έχει δημιουργήσει το Παρατηρητήριο Κατοίκησης για τις περιοχές Κεραμεικός, Μεταξουργείο, Γκάζι Ελαιώνας.
[2] Βυζαντινές εκκλησίες, εργοστάσια, μονοκατοικίες, ελαιόδενδρα και αμπέλια αρχαιολογικά ευρήματα και χώροι κενής χρήσης συνθέτουν το ά-κτιστο της περιοχής.
[3] Από έκταση της περιοχής εκδιώχθηκαν ήδη πολλές οικογένειες τσιγγάνων.
[4] το Δίκτυο συνεργάζεται με την επιτροπή πολιτών για τη διάσωση του Ελαιώνα.
Το Εργαστήριο οργανώνεται από την Παγώνα Ζάλη και την Ελένη Τζιρτζιλάκη αρχιτέκτονες συμμετέχει η κοινωνιολόγος Κατερίνα Νασιώκα, ο εικαστικός Στέφανος Χανδέλης, ο εικαστικός Πέτρος Μώρης, η Μαύρα Λάζαρη αρχιτέκτονας, η επιτροπή πολιτών κατοίκων του Ελαιώνα, ο εκδότης του περιοδικού «ΑΝΤΙ» Χρήστος Παπουτσάκης η δημοσιογράφος Κατερίνα Οικονομάκου, και άλλοι-ες.
Κείμενο: ΜΗΝ ΠΕΤΑΞΕΙΣ ΤΙΠΟΤΑ!
Κείμενο: Αρχιτεκτονικές Προβολές
Φωτογραφίες από την πομπή (του Στέφανου Χανδέλη)
Βίντεο από την πομπή (του Μάνου Κορνελάκη)
Πρώτο Μέρος
Δεύτερο Μέρος