Δράση της Νομαδικής Αρχιτεκτονικής στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας
Το ρήμα νέμειν συναντάται στον ‘Ομηρο και σημαίνει μοιράζω, κατανέμω η απονέμω γη κρέας η ποτό.
Νομή σημαίνει το κομμάτι της γης, το βοσκοτόπι, νομάδας αρχικά ήταν ο πρεσβύτερος, ο υπεύθυνος για το σύνολο που προϊσταται στον καταμερισμό των νομών. Ο νομάδας στη μεσόγειο ήταν ένας βοσκός που μετακινούσε τα υπάρχοντά του μέσα από διαδοχικούς βοσκότοπους προς αναζήτηση τροφής. Η έννοια της νομής με την αρχική της σημασία εμπεριέχει την κίνηση καθώς ο νομάδας αλλάζει εδάφη, δηλαδή νομές.
Στους αυτόχθονες της Αυστραλίας το κύριο μέσο ανταλλαγής είναι τα τραγούδια και όχι τα πράγματα. Η ανταλλαγή των αντικειμένων είναι δευτερεύουσα συνέπεια της ανταλλαγής των τραγουδιών. Πριν από τους λευκούς κανένας δεν ήταν ακτήμονας μιας και όλοι κληρονομούσαν σαν προσωπική τους περιουσία ένα κομμάτι από το τραγούδι του προγόνου κι εκείνο το κομμάτι της γης από όπου περνούσε το τραγούδι. Οι στίχοι ενός ανθρώπου ήταν οι τίτλοι κυριότητας της γης του. Μπορούσε να τους δανείσει σε άλλους, μπορούσε να δανειστεί άλλους.[1] Σήμερα νομή έχει καταλήξει να σημαίνει εξουσία πάνω σε κάτι.
Ο Pierre Clastre[2] αναφέρεται στην προφύλαξη των πρωτόγονων κοινωνιών ενάντια στο σχηματισμό του κράτους. Η σημασία αυτής της θέσης είναι ότι στρέφει την προσοχή του στους συλλογικούς μηχανισμούς σε ομάδες, αγέλες όπου κάθε ηγέτης εμποδίζεται να αποκτήσει σταθερή εξουσία .
Στο αδιέξοδο των σημερινών συνθηκών επισφάλειας και της γυμνής ζωής[3] που κατοικεί στις πόλεις, των παγκοσμιοποιημένων αστικών κέντρων, των συνθηκών εκτοπισμού και αποεδαφοποίησης , με τον διωγμό από τους κοινούς πόρους εκείνων που τους δικαιούται πως μπορεί η νομή να ανακατανεμηθεί και να γίνει κοινός πόρος ξεπερνώντας την έννοια του έθνους –κράτους [4]; Ποιοι μπορεί να είναι σ αυτές τις συνθήκες οι κοινοί πόροι, είναι κοινοί για όλους;(το διαδίκτυο, το ανθρώπινο δυναμικό, οι νέες διασυνοριακές συλλογικότητες , η αρχιτεκτονική, η τέχνη κ.λ.π.)
Μπορούμε να διεκδικήσουμε στη μητρόπολη του πλήθους θεωρώντας το πλήθος ως την έννοια μιας δύναμης [5], μέσα από συγκρούσεις αντιπαραθέσεις, μέσα από κοινότητες διασπορικές, μέσα από δημόσιες σφαίρες, την ανα-κατά-νομή των νομών ως κοινούς πόρους μέσα από νέες χαρτογραφήσεις, ανα- κατανομές , χαράσσοντας τραγούδια –μονοπάτια ως κοινούς πόρους. Θα μπορούσε να δούμε μία πρώτη εκδοχή αυτής της χαρτογράφησης στο κέντρο της Αθήνας;
(Το κείμενο αυτό γράφτηκε με αφορμή τη συνάντηση ανταλλαγής ιδεών που οργανώθηκε από τη SARCHA με θέμα Πόλη Κοινός Πόρος www.sarcha.gr και έχει συμπεριληφθεί στο συγκεκριμένο site μαζί με άλλα κείμενα που αφορούν αυτό το θέμα)
Πρόσκληση σε συμμετοχή
Το Τραγούδι.
Η Νομαδική Αρχιτεκτονική προτείνει μία χαρτογράφηση του ιστορικού κέντρου της Αθήνας μέσα από τα Τραγούδια και σας καλεί να συμμετέχετε.
Τραγουδώντας ένα Τραγούδι θα ακολουθήσετε μία διαδρομή στο κέντρο της πόλης. Το Τραγούδι μπορεί να είναι σε όποια γλώσσα θέλετε, μπορεί να είναι στη γλώσσα σας αλλά και σε οποιαδήποτε άλλη, μπορείτε να αυτοσχεδιάσετε, το Τραγούδι είναι η ιστορία σας, είναι η αφήγησή σας για την Αθήνα Τη διαδρομή θα την επιλέξετε εσείς από τις περιοχές κέντρο κάτω από την Ομόνοια, Μεταξουργείο ,Γκάζι , Ψυρρή και θα μας ενημερώσετε εγκαίρως γι αυτήν. Περπατώντας θα σας συνδέσει με το έδαφος της πόλης με τους χώρους και τους ανθρώπους της.. Μπορείτε τραγουδώντας να σχολιάσετε τη διαδρομή. Μπορείτε να γράψετε γι αυτήν, καθώς γι αυτά που συμβαίνουν στο κέντρο της Αθήνας, μπορείτε να προτείνετε. Θα μας στείλετε την διαδρομή που σκέφτεστε να περπατήσετε και ότι σχόλιο έχετε γι αυτήν.
Στη συνέχεια θ ακολουθήσουν συζητήσεις και παρουσίαση του υλικού στο διαδίκτυο, μια συγκεκριμένη ημερομηνία θα περπατήσουμε όλοι μαζί τραγουδώντας τα Τραγούδια και διασχίζοντας τις διαδρομές στο κέντρο της Αθήνας.
Τραγουδώντας θα συναντηθούμε με άλλους η άλλες που θα τραγουδάνε άλλο Τραγούδι και θ ακολουθούν κάποια άλλη διαδρομή
Εκείνη την ημέρα θα τραγουδήσουμε περπατώντας όλοι-ες μαζί Τραγούδια διαδρομές στο ιστορικό κέντρο της πόλης, καθώς οι διαδρομές και τα Τραγούδια θα συναντιούνται θα εμπλέκονται οι ιστορίες των ανθρώπων και της πόλης, ανακατανέμοντας τον δημόσιο χώρο, τα κενά της, τους εγκαταλειμμένους χώρους ,τους αρχαιολογικούς χώρους της, δίνοντας τη σημασία που έχουν ως κοινοί πόροι και δημιουργώντας μια εφήμερη κοινότητα ανθρώπων , κάνοντας ορατές τις ζωές και τους χώρους που κάποιοι επιμένουν να καθιστούν αόρατες. Κάνοντας ακόμη και προτάσεις για κάποιους από τους χώρους που συναντάτε στη διαδρομή-τραγούδι που έχουμε επιλέξει. Η δράση έχει συμβολική σημασία. και αφορά την εγκατάλειψη του χώρου και των ανθρώπων στο κέντρο της Αθήνας καθώς και την αντίθεσή της στο ότι μόνο μέσα από την Αρχιτεκτονική μπορούν να βρεθούν λύσεις. Είναι ενάντια σε κάθε εξουσία και ιεραρχία. Και εκφράζει με ένα συμβολικό τρόπο την διαμαρτυρία για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζονται ως απορρίμματα, και για ένα ιστορικό κέντρο που βρίσκεται σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης
Τα Τραγούδια θα ηχογραφηθούν και οι διαδρομές θα φωτογραφηθούν –θα βιντεοσκοπηθούν και θα αποτελέσουν μία νέα χαρτογράφηση, ένα υλικό της ανακατανομής των κοινών πόρων της πόλης.
Για να συμμετέχετε στείλτε mail στο nomad.etzi@gmail.com και σκεφτείτε το Τραγούδι και τη διαδρομή .
Το υλικό αυτό θα έχει χώρο στο διαδίκτυο και θ αποφασίσουμε από κοινού τι άλλο μπορεί να γίνει
www.nomadikiarxitektoniki.net
[1] Μπρους Tσάτουιν, Tα μονοπάτια των τραγουδιών, εκδ.Xατζηνικολή , 1990.
[2] Clastre Pierre, H κοινωνία ενάντια στο κράτος και η Αρχαιολογία της βίας, εκδόσεις Έρασμος.
[3] Αgamben Giorgio, Homo Sacer, Κυρίαρχη eξουσία και γυμνή ζωή, Scripta, 2005.
[4] Hanna Arendt, H παρακμή του έθνους κράτους και το τέλος των δικαιωμάτων του ανθρώπου (στο πέμπτο κεφάλαιο του βιβλίου της που είναι αφιερωμένο στο πρόβλημα των προσφύγων). The origins of totalitarianism, Harcourt Brace Jovanovich New York . Agamben Giorgio, Homo sacer , Kυρίαρχη εξουσία και γυμνή ζωή .
[5] Toni Negri, Το πλήθος και η μητρόπολη, εκδόσεις Eλευθεριακή Kουλτούρα, 2003 σελ. 28.
Butler Judith Διάλεξη στο Πάντειο 2009