Το εργαστήριο “Ο χώρος ως νομαδικό σπίτι, φωλιά, καταφύγιο για θυληκότητες” πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Συνεδρίου Κατοικία σε κρίση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων τμήμα Αττικής στην Αρχιτεκτονική Σχολή στο ΕΜΠ το Σάββατο 11 Οκτωβρίου 2025.
Εισηγήτρια: Ελένη Τζιρτζιλάκη, nomadikiarxitektoniki.net
Συμμετέχουσες με τη σειρά στον κύκλο: Ευαγγελία Θεοδωροπούλου, Ντόρα Θεοδωροπούλου, Μαρία Θεοδώρου, Ελένη Τζιρτζιλάκη, Άννα Τζάκου, Γαρυφαλλιά Κασιδοκώστα, Κυπαρισσία Χρυσού, Άννα Τσουλούφη Λάγιου, Sarah Ettinger, Γκέλυ Γρυντάκη, Μαίρη Ζυγούρη, Χριστίνα Φοίβη, Γρηγορία Βρυττιά, Τζωρτζίνα Πανταζοπούλου, ομάδα Urbana.
ΚΑΛΕΣΜΑ
Παιδί αισθανόμουν ότι αυτό ήταν σπίτι μου/κι ας ήταν μια φτωχική μονοκατοικία με εξωτερική τουαλέτα δίπλα σε ένα ρέμα στα Άνω Πατήσια, Από την εφηβεία και μετά όπου κατοικούσα δεν ένιωθα σπίτι μου, πολύ χειροτέρα όταν έζησα με τον αγαπημένο μου. Εγκατέλειψα το σπίτι. Μια μέρα έφυγα μαζί με τον σκύλο μου…Η βία κατά των γυναικών και οι γυναικοκτονίες αυξάνονται στην Αθήνα καθημερινά, όπως τον Αύγουστο η γυναικοκτονία της Ανδριάννας -Αννυ στο Χαλάνδρι.
Η Αθήνα μια πόλη παραδομένη στο gentrification, ως θηλυκότητες αισθανόμαστε χωρίς τρυφερότητα, μόνες, με τη βία συχνά να παραμονεύει μέσα και έξω από το σπίτι. Ζούμε σ ένα κράτος που δεν δίνει καμιά φροντίδα στην ευαλωτότητα ,που η αστυνομία κλείνει τα μάτια και οι δομές υπολειτουργούν. Αισθανόμαστε ανασφαλείς συχνά συναισθηματικά μπλοκαρισμένες και στο σπίτι μας και στον δημόσιο χώρο που συχνά γίνεται εχθρικός .Στην Παλαιστίνη η έμφυλη πτυχή είναι δεμένη με την εποικιστική βία . Αυτή τη βία περιγράφει στο μυθιστόρημα «Ασήμαντη λεπτομέρεια» η παλαιστίνια συγγραφέας Adania Shibli…
Εδώ και χρόνια ξεκινώντας από την «Αντάρτισσα Νίτσα Ελένη Παπαγιαννάκη» και το «Memoria Γυναίκες στο Βουνό» τα καλλιτεχνικά project που κάνω σχετίζονται με θέματα φύλου και τραύματος αλλά και με τη κατοίκηση.
Στο «Σπίτι ως ύφασμα» διερευνήθηκε τι ήταν για τις γυναίκες που προσκαλούσα το σπίτι -μεταβαλλόμενο, ρευστό επισφαλές και εύθραυστο ως ύφασμα. Σε κάθε συνάντηση δημιουργούσαμε ένα εφήμερο σπίτι σε διαφορετικό χώρο στο εργαστήριο μου, στα γραφεία του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων, στο Victoria Square Project κα. Το υλικό αυτών των εφήμερων συναντήσεων, των performances, τα ποιήματα και τις σημειώσεις υπάρχουν στο ART_BOOK «Το σπίτι ως ύφασμα» που μπορείτε να το βρείτε στο academia.edu και στη nomadikiarxitektoniki.net
Στο Woman Case III το σπίτι μας έγινε το Circuit and Currents, χώρος της Καλών Τεχνών. Σ αυτό τον χώρο με αφορμή τις ζωγραφιές μου προσκάλεσα 12 θηλυκότητες που με το έργο τους έχω συνδεθεί στο παρελθόν, να συγκατοικήσουμε για 10 ημέρες. Καθημερινά συνέβαινε μια επιτέλεση βασισμένη στο δοκίμιο «Το χαμόγελο της μέδουσας «(Helen Cixous). Tο υλικό του εργαστηρίου υπάρχει στην αυτοέκδοση της ομάδας Woman Case III.
Πρόκειται για εφήμερες γυναικείες καλλιτεχνικές συγκατοικήσεις που κάθε φορά είναι διαφορετικές. Ο χώρος μετασχηματίζεται, αναπτύσσονται σχέσεις φροντίδας, τρυφερότητας, αναμνήσεων, διήγησης τραυμάτων. Ο χώρος κάθε φορά έχει σημασία πώε διαμορφώνεται αλλά και οι θέσεις των συμμετεχόντων γυναικών (συνήθως κύκλος). Σημαντικό είναι ότι οι θηλυκότητες αποκτούν φωνή και σωματική έκφραση (επιτέλεση).
Tο Ψηφιακό Αρχείο Ελληνίδων Αρχιτεκτόνων και η ημερίδα στην Αρχιτεκτονική σχολή του Βόλου «οι Αρχιτεκτόνισσες ήταν πάντα εδώ» ανέδειξαν τη σημασία της οπτικής του φύλου και των φεμινιστικών προσεγγίσεων στον χώρο.
Πώς μπορεί να προκύψει ένας άλλος καινοτόμος θηλυκός κουήρ σχεδιασμός του χώρου; Ένας σχεδιασμός της φροντίδας;
Πώς μπορεί να αναδειχτεί μια νέα φεμινιστική φροντίδα για τον χώρο, για χώρους συμπερίληψης και φροντίδας όπως γράφει η Elke Krasny . Living with an Infected Planet: COVID-19, Feminism, and the Global Frontline of Care (X-Texts on Culture and Society) Paperback
Σας προσκαλώ το Σάββατο 11 Οκτωβρίου στο Σχεδιαστήριο 006 δίπλα στο αίθριο, από τις 11:15 έως 13.30 στην Αρχιτεκτονική Σχολή Αθήνας στο ΕΜΠ στο Εργαστήριο: «Ο χώρος ως -φωλιά, -ως καταφύγιο για θηλυκότητες» που θα πραγματοποιηθεί στο Συνέδριο του τμήματος Αττικής του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων «Κατοικία σε κρίση». Θα ακολουθήσει φαγητό από μικρά πράγματα που θα φέρουμε μαζί μας με τον Σύλλογο Αφρικανών Γυναικών που έχουν το επόμενο εργαστήριο.
Είναι σημαντικό να ακουστούν φωνές. Τα σώματά μας να βρεθούν μαζί. Ώστε να εξερευνήσουμε τι σημαίνει ένα σπίτι φροντίδας, οικειότητας, θεραπείας. Πώς το φανταζόμαστε;
Πώς θα μπορούσε να είναι αυτό το σπίτι; Οι σχέσεις σε αυτό; Τα υλικά;
Θα διερευνήσουμε ομαδικά τι σημαίνει αυτός ο χώρος, πως θα μπορούσε να δημιουργηθεί στον δημόσιο χώρο στις σημερινές αντίξοες συνθήκες για τις θηλυκότητες ένας χώρος – όπου θηλυκότητες θα μπορούν να το επισκεφθούν όταν επιθυμούν αλλά και όταν υπάρξει ανάγκη. Όπου θα αναπτύσσονται συνθήκες τρυφερότητας , φροντίδας, κίνησης, δημιουργίας, επαφής με τη φύση. Ο χώρος θα έχει βιβλιοθήκη, παρασκευαστήριο φαγητού, λουτρό για την αναγκαία επαφή με το νερό και μεταξύ μας, χώρο προβολών, κίνησης, αυτοέκφρασης, μουσικής κ.α.
Θα θέλαμε να τον φανταστούμε και να μπορέσουμε να εκφράσουμε αυτή μας την φαντασίωση στο εργαστήριο. Θα διερευνηθούν στοιχεία σχεδιασμού αλλά και δυνατοτήτων χώρων αυτοέκφρασης και φροντίδας θηλυκοτήτων. Ο χώρος αυτός θα εξασφαλίζει διαμονή για κάποιες ημέρες σε γυναίκες που έχουν ανάγκη αλλά θα αποτελεί κι ένα χώρο τρυφερότητας, φροντίδας για την καθεμία.
Οι συμμετέχουσες συμβάλλουν μ΄ ένα κείμενο, μ ένα ποίημα, σκίτσα η ένα είδος μακέτας η με ασκήσεις κίνησης, σχεδίου και με την παρουσία μας στο εργαστήριο..
Λέξεις κλειδιά: θηλυκότητες, κατοίκηση, καταφύγιο, φροντίδα, νομαδικό σπίτι.
ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
Το εργαστήριο «Ο χώρος ως νομαδικό σπίτι, φωλιά, καταφύγιο για θηλυκότητες» γεννήθηκε από προσωπικές σκέψεις και συλλογικές εμπειρίες γύρω από την έννοια της κατοίκησης. Οι συνθήκες διαβίωσης στην Αθήνα για τις θηλυκότητες είναι δύσκολες και εύθραυστες: αναγκαστικές συγκατοικήσεις, κακοποιητικά περιβάλλοντα, βίαιες καταστάσεις που συχνά μένουν ανομολόγητες. Η βία κατά των γυναικών και οι γυναικοκτονίες αυξάνονται καθημερινά. Η Αθήνα, μια πόλη παραδομένη στο gentrification, χωρίς κρατική μέριμνα για τις ευάλωτες καταστάσεις που δημιουργούνται στην πόλη εξαιτείας των συνθηκών και με ελάχιστες υποστηρικτικές δομές που υπολειτουργούν, δημιουργεί ένα έντονο αίσθημα ανασφάλειας. Πολλές φορές αισθανόμαστε συναισθηματικά μπλοκαρισμένες, τόσο μέσα στο σπίτι όσο και στον δημόσιο χώρο, ο οποίος γίνεται ολοένα και πιο εχθρικός και αποξενωμένος.
Το ερώτημα που τέθηκε ήταν: πώς μπορεί να προκύψει ένας άλλος, θηλυκός σχεδιασμός του χώρου; Ένας σχεδιασμός της φροντίδας;
Πώς μπορεί να σχεδιαστεί ένα νομαδικό σπίτι, φωλιά, καταφύγιο για θηλυκότητες μέσα στην πόλη της Αθήνας; Πόσο απαραίτητος είναι ένας τέτοιος χώρος σήμερα — μέσα σε συνθήκες κακοποίησης, γυναικοκτονιών, μοναξιάς και επισφαλούς κατοίκησης;
Πώς μπορεί να αναδειχθεί μια νέα φεμινιστική φροντίδα για τον χώρο, όπως γράφει η Elke Krasny; Ένας σχεδιασμός συμμετοχικός, διαθεματικός, που να εμπλέκει σώματα, εμπειρίες και συναισθήματα. Το εργαστήριο αποτέλεσε μια πειραματική διερεύνηση ενός σχεδιασμού της φροντίδας μέσα από μια θηλυκή, σωματική προσέγγιση. Πραγματοποιήθηκε σε κύκλο, όπου καθεμία από εμάς είχε μια καθορισμένη θέση και ένα θέμα βασισμένο στην ιδιότητά της και στις εμπειρίες της. Υπήρχε συνέχεια, ροή και ευθραυστότητα. Ο κύκλος συμπληρώθηκε από τρεις θηλυκότητες που ήρθαν να παρακολουθήσουν, ενώ λίγες ακόμη προτίμησαν να παραμείνουν έξω από τον κύκλο, ως παρατηρήτριες.
Συμμετείχαν με τη σειρά στον κύκλο οι:
Ευαγγελία–Ελίνα Θεοδωροπούλου & Ντόρα Θεοδωροπούλου – «Για την Άννυ»
Αναφορά στη γυναικοκτονία της Άννυς στο Χαλάνδρι (Αύγουστος 2024), μια ιστορία που έμεινε στο σκοτάδι μέσα από το τρίπτυχο πατρίς–θρησκεία–οικογένεια. Η επιτέλεση ήταν συγκλονιστική και τελετουργική, συνδυάζοντας αφήγηση, ζωγραφική, ύφασμα, κεράκια και επιτέλεση ως πράξη μνήμης και συλλογικού πένθους.
Μαρία Θεοδώρου – «Θάλαμοι ευάλωτων σωμάτων» Έρευνα για την κακοποίηση και τη βία στο σώμα ως τόπο κατοίκησης. Το σώμα που κατοικεί η γυναίκα που βιώνει την κακοποίηση είναι το σώμα μιας νεκρής. Μαθαίνει αυτοεκπαιδεύεται να παραμένει σε κατάσταση παγωμένης φυσιολογίας, να ακινητοποιεί τα συναισθήματα… Μπορεί να μετατραπεί αυτή η υπόσταση θανάτου; Το νεκρό σώμα που τη βοήθησε να επιβιώσει μπορεί να γίνει μία ζωντανή οντότητα που αισθάνεται και μεταβάλλεται συνεχώς(δέμας): Υπάρχουν θάλαμοι – φωλιές – υλικά́, διαδικασίες/τεχνικές μοναχικές και συντροφικές που βοηθούν τα νεκρά́ σώματα να μεταβολιστούν σε ροές ζωής?( εικόνες-προβολή) .
Ελένη Τζιρτζιλάκη – «Φροντίδα από ύφασμα, νερό, ιστορίες και αγκαλιές»
Εγκατάσταση με art book και συλλογικά υλικά: το ύφασμα ως σπίτι, το νερό ως μνήμη, οι ιστορίες ως φροντίδα. Περιλάμβανε το art book «MEMORIA, Γυναίκες στο Βουνό» με αρχειακό υλικό από τη τη ζωή στο βουνό των ανταρτισσών στην Κρήτη, το art book «Το σπίτι ως ύφασμα» και το συλλογικό γλυπτό γυναικών από υφάσματα που αντιπροσώπευαν το σπίτι, ζωγραφιές. Συνοδεύτηκε από την ανάγνωση του ποιήματος «Ηλιοτρόπια» .Το ψωμί, το μαχαίρι και το κεραμικό δοχείο απετέλεσαν τελετουργικά αντικείμενα. Το ψωμί μοιράστηκε.
Άννα Τζάκου – «Όλα Όσα Συγγενεύουν» (Εργαστήριο Γεωποιητικής)
Βιωματικό εργαστήριο ενσώματης εμπειρίας και χωρικής επίγνωσης στο αίθριο του κτιρίου Αβέρωφ.. Ο τίτλος είναι εμπνευσμένος από την φράση «All My Relations» («Όλες μου οι σχέσεις» ή «Όλοι οι συγγενείς μου») και προέρχεται από́ τους Πρώτους Λαούς της Βόρειας Αμερικής. Λέγεται στην αρχή́ ή στο τέλος μιας προσευχής, μιας ομιλίας ή μιας αφήγησης και λειτουργεί́ ως υπενθύμιση της αρχής της αλληλεξάρτησης και αλληλο-συσχέτισης που διέπει τον κόσμο. Το Αίθριο μεταμορφώθηκε προσωρινά μέσα από κινήσεις -σχέσεις σωμάτων -συναισθήματα σ’ ένα εφήμερο, παλλόμενο θηλυκό τοπίο, σ ένα καταφύγιο
Γαρυφαλλιά Κασιδοκώστα – «Κικύνηθος ή Ένα πρότζεκτ για το Τρίκερι (2025)»
Η προσέγγιση ερευνά το νησί Τρίκερι, τόπο παιδικών αναμνήσεων της Γαρυφαλιάς αλλά και μαρτυρίου για τις εξόριστες γυναίκες του εμφυλίου (1947–1953). Η καλλιτέχνης εξερευνά τη συνύπαρξη θετικών και τραυματικών βιωμάτων μέσα από έρευνα, αρχειακό υλικό και συζητήσεις με τους κατοίκους. Οι γυναίκες, στο νησί είτε «επικίνδυνες» είτε «προληπτικές», βρήκαν τρόπους να ενωθούν μέσα από πράξεις αλληλεγγύης, θεατρικές παραστάσεις, παιχνίδι, δημιουργία και κοινή αξιοπρέπεια. Δημιούργησαν μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες μια «φωλιά».
Κυπαρισσία Χρυσού – «Η πράξη ως ανάληψη ευθύνης»
Μέσα από το αρχείο της Ζώγιας Χρονάκη και της Κίνησης Δημοκρατικών Γυναικών Θεσσαλονίκης, η Κυπαρισσία αναδεικνύει την διαχρονικότητα της έμφυλης βίας που απαιτεί εγρήγορση και τον ρόλο των φεμινιστικών κινημάτων στη διατήρηση της μνήμης και της δράσης. Η έννοια της πράξης (Arendt) γίνεται εργαλείο κοινωνικής ευθύνης και συμμετοχής, ενώ το Αρχείο πέρα από το να αποτελεί φορέα μνήμης γίνεται ζωντανό εργαλείο κριτικής και αμφισβήτησης.
Άννα Τσουλούφη–Λάγιου – «Η φαντασιακή φωλιά»
Ένα ταξίδι στο νεολιθικό Τσαταλχογιούκ, την πρώτη γνωστή «πόλη» του κόσμου, μια μητρογραμμική κοινωνία χωρίς δημόσια κτήρια ούτε και έμφυλους διαχωρισμούς που αριθμούσε γύρω στα 5.000 άτομα.
Η καλλιτέχνης φαντάζεται το δικό της σπίτι ως φωλιά φτιαγμένη από φυσικά υλικά — ξύλο, πέτρα, ύφασμα, πηλό — με εσωτερική πηγή και φυτά καθαρισμού. Το φαντασιακό αυτό σπίτι συνδέεται με τις σύγχρονες φεμινιστικές συγκατοικήσεις, όπως το Liebig 34 στο Βερολίνο, μια αναρχική κουίρ κατάληψη που λειτούργησε για είκοσι χρόνια ως ασφαλής χώρος για γυναίκες και διεμφυλικά άτομα.
Εικόνα 7: Άννα Τσουλούφη–Λάγιου – «Η φαντασιακή φωλιά», Mainzer Strasse, June 1990
Sarah Ettinger – «Safe Haven»
Ζωγραφικά έργα εμπνευσμένα από τις Λίμνες Γυναικών του Kenwood στο Λονδίνο, έναν τόπο αποκλειστικά για γυναίκες που λειτουργεί από το 1925, αποτελεί θηλυκό αστικό καταφύγιο και χώρο ελευθερίας σωμάτων και ανάσας για τις γυναίκες. Τα έργα της αναδεικνύουν την ευαλωτότητα.
Γκέλυ Γρυντάκη – «Σκέψεις πάνω σ’ ένα ποίημα σε τραπέζι κουζίνας»
Μια σειρά από στοχασμούς πάνω στο ποίημα Ίσως ο κόσμος να τελειώνει εδώ της Joy Harjo, και στη σχέση της γυναίκας με το τραπέζι — τόπο φαγητού, δημιουργίας και συνομιλίας. Μέσα από αναφορές στη Leonora Carrington και άλλες καλλιτέχνιδες του 20ού αιώνα, η Γκέλυ εξερευνά τη θηλυκή δημιουργικότητα μέσα στην οικειότητα της καθημερινότητας που δημιουργεί το τραπέζι.
Μαίρη Ζυγούρη – «Η ελαφριά φωλιά»
Βίντεο-επιτέλεση βασισμένη στο ποίημα της Sylvia Plath: «δεν υπάρχει τόπος για εσένα παρά ένα δωμάτιο με μαλακή επένδυση. όπως το πρώτο δωμάτιο που γνώρισες, ένα δωμάτιο όπου μπορείς να ονειρευτείς και να πλεύσεις, να πλεύσεις και να ονειρευτείς, έως ότου τελικά́ πράγματι επιστρέφεις ανάμεσα στις μεγάλες αυθεντίες, όπου τα όνειρα δεν έχουν πια λόγο ύπαρξης» (Plath: 1968». Η καλλιτέχνης εξετάζει τη φωλιά ως τόπο ονείρου, επαναφοράς και επιστροφής στο αρχικό, προστατευμένο καταφύγιo.
Χριστίνα Φοίβη – «Η Αμυγδαλιά»
Μια ταινία όπου φωνές γυναικών πλέκονται με τοπία, χειρονομίες και ονειρικές εικόνες ηχοτοπία και χειρονομίες. Παραλίες και χωράφια, αμυγδαλιές και τσολιάδες σχηματίζουν μια προσωπική γλώσσα που διερευνά την έννοια των συνόρων Στην ταινία διερευνώνται οι έννοιες της ξ ενότητας, της θηλυκής εμπειρίας και το πως σχετίζεται με τη φύση. Στη ταινία μέσα από τις σχέσεις και τις συναντήσεις γυναικών δημιουργείται μια φωλιά. Δουλεμένη την περίοδο 2011-2018 σε δημόσιους χώρους εντός και εκτός Αθήνας, η ταινία βρήκε το μορφή της μέσα από φεμινιστικές πρακτικές, στην παραγωγή και στην διανομή της, με προβολές σε πάρκα, πλατείες, κύκλους γυναικών όσο και σε κινηματογραφικές αίθουσες, φεστιβάλ, εικαστικές εκθέσεις κ.ά.
Γρηγορία Βρυττιά – «Το σπίτι των ονείρων»
Μια μεταποιημένη σκηνή τύπου ιγκλού, φτιαγμένη από τούλια και δαντέλες της προίκας της. Το σώμα γίνεται δομικό στοιχείο της κατασκευής, συμβολίζοντας την ελευθερία αλλά και την παγίδευση μέσα στις κοινωνικές προσδοκίες. Ένα υφασμάτινο καταφύγιο ανάμεσα στη μνήμη και την αυτονομία.
Τζωρτζίνα Πανταζοπούλου – «Η διαθεματική φεμινιστική προσέγγιση του οικιακού χώρου»
Έρευνα με αφετηρία το σπίτι της γιαγιάς της στην Πελοπόννησο, όπου αναλύονται τα πατριαρχικά μοτίβα της διάταξης του χώρου και οι δυνατότητες οικειότητας. Η εργασία αναδεικνύει τον ρόλο του αρχιτέκτονα ως κριτικού αφηγητή και όχι ως «ειδικού», προτείνοντας μια γλώσσα σχεδιασμού βασισμένη στη φροντίδα, τη συμμετοχή και την ενσυναίσθηση. Παρουσιάστηκε μια συλλογή σχεδίων που αποδίδουν συναισθήματα και σχέσεις μεσα από μια ελεύθερη σχεδιαστική γλώσσα περα από την αυστηρή αρχιτεκτονική αναπαράσταση.
URBANA – «Δίκτυα Χώρων Φροντίδας στην Πόλη»
Η ομάδα παρουσίασε ένα διάγραμμα ενεργοποίησης δημόσιων χώρων — συλλογικές κουζίνες, κήπους, βιβλιοθήκες, εργαστήρια — μέσα από τη χρήση και την αυτοοργάνωση. Δημιουργείται έτσι ένα πλέγμα σχέσεων φροντίδας και αλληλοβοήθειας, ένα ζωντανό δίκτυο που πολλαπλασιάζει την παρουσία των θηλυκοτήτων στον αστικό χώρο.
Κατά τη διάρκεια στο κέντρο του χώρου δημιουργήθηκε μια πολυεπίπεδη εγκατάσταση από υφάσματα, αντικείμενα και εικόνες. Καθώς η διαδικασία εξελισσόταν, η εγκατάσταση εμπλουτιζόταν σε στρώματα: το λευκό ύφασμα και τα κεράκια, τα art books, το υλικό για το Τρίκερι, το πιάτο, το ψωμί, το μαχαίρι, τα σχέδια, τα διαγράμματα, η σκηνή. Στο τέλος, μοιραστήκαμε φαγητό με μικρά πράγματα που είχαμε φέρει με την Οργάνωση Ενωμένων Γυναικών Αφρικής, που πραγματοποίησε το επόμενο εργαστήριο “Φωλιά Γυναικών” μαζί με τον Σύλλογο Αφρικανών Γυναικών, που ακολούθησε με το επόμενο εργαστήριο.
Το εργαστήριο συνέβαλε καθοριστικά στη διερεύνηση μεθοδολογικών εργαλείων γύρω από την αρχιτεκτονική της φροντίδας και στην ανάδειξη μιας θηλυκής, σωματικής, διαθεματικής αρχιτεκτονικής μέσα στην πόλη. Ανέδειξε τη σημασία του σώματος, της συλλογικής εμπειρίας και του συμμετοχικού σχεδιασμού ως τρόπων δημιουργίας χώρων φροντίδας, οικειότητας και ανθεκτικότητας για τις θηλυκότητες.
H Carmen Castanos κατέγραψε φωτογραφικά το εργαστήριο.
Διαμόρφωση κειμένου-εικόνων: Τζωρτζίνα Πανταζοπούλου.
Φροντίδα και σύνθεση κειμένου και εργαστηρίου: Ελένη Τζιρτζιλάκη.nomadikiarxitektoniki.net